1842 จำนวนผู้เข้าชม |
การสร้างทักษะ Resilience
สร้างได้อย่างไร?
ดร.มฤษฎ์ แก้วจินดา (Ph.D)
นักจิตวิทยาการปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
Resilienceคืออะไร? และ สำคัญอย่างไร?
ทำไม Resilience ถึงเป็นทักษะที่สำคัญกับเด็กและผู้ใหญ่
เราอาจเคยได้ยินทักษะ resilience แต่ยังไม่รู้ว่าจริงๆแล้วความหมายที่แท้จริงของ resilience นั้นคืออะไร
Resilience คือ การฟื้นคืนสู่สภาวะปกติของจิตใจ คือความเข้มแข็งทางด้านจิตใจหากต้องเผชิญปัญหาอุปสรรค ความทุกข์ใจ หรือเหตุการณ์ที่ทำให้เกิดความไม่สบายใจ หรือ ความยากลำบากในชีวิต
สำหรับเด็กเหตุการณ์ที่อาจทำให้เกิดความไม่สบายใจคงหนี้ไม่พ้นการปรับตัวกับเรื่องใหม่ๆ เช่น การย้ายบ้าน การย้ายโรงเรียนต้องไปเจอสิ่งแวดล้อมใหม่ เพื่อนใหม่ การเรียน การสอบที่ยาก ผลการเรียนที่ไม่เป็นไปตามที่คาดหวัง หรือการสูญเสียบุคคลสำคัญอันเป็นที่รักในชีวิตไป
อย่างไรก็ตามการสร้างเสริมทักษะด้าน resilience ให้เด็กไม่เพียงแต่เป็นการช่วยเตรียมความพร้อมให้พวกเขาในเรื่องการเผชิญหน้ากับปัญหาอุปสรรคที่เผชิญอยู่เท่านั้น แต่ยังช่วยพวกเขาสามารถจัดการกับปัญหาความยากลำบากที่อาจต้องเจอในชีวิตในแต่ละวันอีกด้วย เพราะปัญหาคือส่วนหนึ่งของชีวิตเราทุกคน ดังนั้นไม่ว่าเป็นผู้ใหญ่หรือเด็กก็ต้องพบเจอปัญหาอุปสรรคในชีวิตไม่แพ้กัน
แล้วเด็กๆจะหาResilience ได้จากที่ไหน?
ทักษะresilience นั้น มีอยู่ในตัวของเราแต่ละคนตั้งแต่เกิด เราเกิดมาพร้อมกับ ยีนส์ บุคคลิกภาพภายนอก และอารมณ์ความรู้สึกภายใน และสิ่งแวดล้อมที่เราได้เติบโตขึ้นมา ก็เป็นส่วนหนึ่งในชีวิตเรา ครอบครัว และสังคม ก็เป็นอีกส่วนหนึ่งที่ทำให้เราเติบโตและสร้างทักษะ Resilience ให้เราเพิ่มขึ้นด้วยเช่นกัน ถึงแม้ว่าเราจะไม่สามารถเปลี่ยนแปลงความแข็งแกร่งด้านร่างกายหรือสุขภาพที่กำเนิดได้มากมาย แต่เราสามารถแก้ไขปรับปรุงความแข็งแกร่งด้านจิตใจภายในได้อย่างมากมาย และผู้ใหญ่ทุกคนมีส่วนสำคัญในการช่วยสร้างทักษะ Resilience นี้ให้กับเด็กๆ และลูกหลานของเรา ผู้ใหญ่ควรร่วมมือกัน ทั้งในครอบครัวและ ในชุมชน ไม่มีคำว่าเร็วเกินไปในการเริ่มต้นสร้างทักษะ Resilienceให้กับลูกหลานตัวน้อยๆ หรือเยาวชนของชาติ
เปรียบได้กับการที่เด็กๆเป็นเครื่องบินและต้องเผชิญกับพายุ หรือสภาพอากาศที่ไม่ดี แต่หากมีผู้ช่วยนักบินที่ดี นั่นก็คือครอบครัว เพื่อน ครู นักจิตวิทยาที่คอยช่วยเหลือเขาก็จะสามารถทำให้พวกเขาเข้มแข็งและผ่านพ้นอุปสรรคไปได้ รวมทั้งมีอุปกรณ์เครื่องบินที่ดีเปรียบได้กับการมีบุคคลิกลักษณะเป็นคนอารมณ์ที่ดี ก็จะช่วยให้ชีวิตผ่านพ้นสภาพอากาศแย่หรือสถานะการณ์อันเลวร้ายไปได้ อย่างไรก็ตามระยะเวลาของความเลวร้ายจะยาวนานหรือสั้นนั้นก็มีผลต่อการเอาชนะอุปสรรคและการฟื้นคืนสู่สภาวะปกติทางจิตใจของเด็กด้วยเช่นกัน
ดังนั้นการช่วยให้เด็กมีทักษะResilience จึงต้องอาศัยความร่วมมือและความตั้งใจจริงของผู้ใหญ่ทุกฝ่าย
การสร้างเสริม ทักษะResilience ให้ลูกทำได้อย่างไร?
เมื่อผู้ปกครองตระหนักรู้ถึงความสำคัญของทักษะนี้ จะทำให้สามารถช่วยให้ลูกๆพัฒนาทักษะresilience ที่สำคัญนี้ได้ เพราะการพัฒนาทักษะ resilienceต้องอาศัยทั้งวินัย ทัศนคติที่มีต่อการสร้างทักษะresilienceโดยต้องเริ่มจากที่บ้านด้วยการส่งเสริมวินัยต่างๆดังนี้
การสร้างสัมพันธภาพที่ดีกับผู้อื่น รวมทั้งผู้ใหญ่คนอื่นและเพื่อนๆด้วย
การมี resilience ไม่ได้แปลว่าเด็กจะต้องมีอารมณ์ทีดีอยู่ตลอดเวลา แต่หมายถึงการจัดการกับอารมณ์หรือการตอบสนองต่ออารมณ์ลบที่มารบกวนในทางสร้างสรรค์ ผู้ใหญ่ต้องเป็นตัวแบบที่ดี จำไว้ว่าการพัฒนา resilience ไม่ได้เป็นการทำให้เด็กไร้อารมณ์ แต่เป็นการช่วยเขาให้จัดการกับอารมณ์ลบในทางบวก
ส่งเสริมการควบคุมจัดการด้านอารมณ์ของลูก
สร้างความมั่นใจในตัวเองและส่งเสริมการแสดงออกของลูกอย่างสร้างสรรค์
Resilience เป็นทักษะทางจิตวิทยาที่มีความสำคัญมากในชีวิต หากเด็กมีทักษะResilienceจะช่วยให้เขาสามารถแก้ปัญหาในชีวิตได้ และ จัดการกับความเครียด ความยากลำบาก อุปสรรคในชีวิตด้วยตนเองและกลับมายืนหยัดเข้มแข็งต่อสู้กับอุปสรรคในชีวิตยิ่งมากขึ้นไปได้ ช่วยให้เด็กสามารถที่จะปรับตัวและทำชีวิตให้มีความสุขได้แม้จะผ่านความยากลำบากมากมาย ดังนั้น ผู้ใหญ่ควรช่วยเสริมสร้างทักษะresilience ให้เติบโตไปพร้อมกับการเรียนรู้ในทุกๆวันของลูก หากพบว่าปัญหาและอุปสรรคในชีวิต หรือบุคคลิกภาพที่บกพร่องเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาทักษะresilience ของลูกควรปรึกษานักจิตวิทยาผู้เชี่ยวชาญ หรือ จิตแพทย์ประจำครอบครัว
อ้างอิง
https://seasanctuary.org.uk/young-persons-services/emotional-resilience/
https://healthyfamilies.beyondblue.org.au/healthy-homes/building-resilience